تابش فرابنفش (۱) – شناخت

یکی از خوبی های مهاجرت اینه که آدم دنبال چیزایی میره که یه روز فکرشو هم نمی کرد. من ۴ سال اهواز بودم و یه بار هم کرم ضد آفتاب نزدم. حالا از ترس چیزهایی که از سرزمین موعود شنیدم، رفتم و جون خودم تحقیقات کردم! این مطالب رو هم نوشتم، چون هیچ منبع جامع و قابل اعتماد فارسی ای پیدا نکردم. مطالب تکراری و کوتاه زیاد پیدا میشه، ولی چندان قابل اتکا نیست و به علاوه به روز هم نیست. اینو رو هم از چند تا منبع گرفتم. از ویکی و چند تا وبسایت آمریکایی و استرالیایی. ولی چون از اول تصمیم نداشتم که یه پست از توش در بیارم، فقط تو یه فایلword اون چیزایی رو که به دردم می خورد کپی کرده بودم و الان هم نمی دونم که دقیقا هر تیکه اش رو از کجا آوردم ولی انصافا همشون معتبر و درست و حسابی بود. امروز گفتم ترجمه شون کنم و با دوستان سهمش کنم و امیدوارم چیز به درد بخوری شده باشه و به خاطر طولانی شدنش تو دو تا پست می ذارمش تو بلاگم. اولی در مورد تابش UV هست و مضراتش و دومی درباره حفاظت در برابر UV.

فقط ببخشید که منبع نداره. به علاوه من یه مهندس فنی هستم با دانش اندک زبان انگلیسی در حوزه کار خودم، اگه اشتباهی توی متن بود که از منظر دوستان مطلع از جانب ترجمه من رخ داده، ببخشید و حتما بگید تا اصلاح کنم. بخش های «کرم ها و محلول های حفاظت کننده» و «کرم های ضد آفتاب و ویتامین D» هم ترجمه متن مشخصی نبود و اون چیزی رو که خونده بودم با ادبیات خودم جمع بندی کردم.

یه ضعف این پست اینه که مارک تجاری خاصی رو معرفی نمی کنه. حالا اگه کسی اطلاعی داشت بگه که به عنوان تجربه خودش به این پست اضافه کنم.


UV چیست؟

UV مخفف «تابش فرا بنفش» است و بخشی از تابش الکترومغناطیسی، یا به عبارت ساده انرژی است که ما از خورشید دریافت می کنیم. مهم نیست که در کجای دنیا هستیم، تا وقتی که نور خورشید هست، ما در معرض سطحی از تابش UV هستیم. اگرچه، قدرت UV و خطر ناشی از آن بر اساس چیزهای مختلفی از قبیل مکان، فصل، ساعت روز، ارتفاع، پوشش ابر، سطح ازون و … بسیار متغیر است. سطح UV و خطر ناشی از آن با شاخص UV (UV index) مشخص می شود.

قرار گرفتن بیش از اندازه در معرض UV می تواند عواقب جدی بر سلامتی داشته باشد مثل سرطان پوست، پیری زودرس پوست، سرطان چشم، کوری در روزهای برفی، تضعیف سیستم ایمنی و … . اگرچه بیشتر تاکیدها و اخطارها در زمینه سرطان پوست است، اما نباید عوارض دیگر آن را از نظر دور داشت.

انعکاس تابش فرابنفش هم می تواند بسیار زیانبار باشد. جالب است بدانید که شن ساحل تا ۱۵ درصد، آب دریا تا ۲۵ درصد و برف تازه تا ۸۰ درصد می تواند پرتوهای فرابنفش را باتابش کند.

 تابش UV

تابش فرا بنفش، نوعی نور است که برای بشر نامرئی است. به آن ultra(فرا) بنفش می گویند زیرا فراسوی بسامد (frequency)ی است که بشر آن را به عنوان رنگ بنفش تعریف می کند. اگرچه ما نمی توانیم این نور را ببینیم، اما گونه های دیگر حیات روی زمین مثل زنبورها و پروانه قادر به دیدن آن هستند و از آن برای راهنمایی و تشخیص استفاده می کنند. تابش فرابنفش بر اساس طول موج آن به سه شاخه UVA، UVB و UVCتقسیم می شود. هرکدام از این شاخه ها، از یک جنبه برای سلامتی زیانبارند.

 UVA

حدود ۹۵ درصد تابش فرابنفش خورشیدی روی سطح زمین از UVAتشکیل شده که طول موجی برابر ۳۱۵ تا ۴۰۰ نانومتر دارد. UVA نسبت بهUVB به عمق بیشتری از پوست نفوذ می کند و قرار گرفتن در معرض مقدار زیادی UVA می تواند سبب آسیب غیر مستقیم به DNA، پیری پوست، سرطان پوست و آسیب به چشم ها شود. UVA باعث آفتاب سوختگی نمی شود و از آنجاییکه که SPF فقط نشان دهنده سطح حفاظت در برابر آفتاب سوختگی است، بسیار مهم است که محلول های ضد آفتاب با طیف وسیع (Broad spectrum sun lotion) استفاده شود که در برابر هر دو نوع UVA و  UVB مقاومند.

Sunbed ها اغلب UVA تابش می کنند و در برخی کشورها به عنوان عامل سرطان زا طبقه بندی می شوند و در تعدادی از این کشورها استفاده از آنها ممنوع شده است.

UVB

تابش UVB به اندازه UVA در پوست نفوذ نمی کند و بیشترش توسط لایه خارجی پوست جذب می شود. احتمال آفتاب سوختگی توسط UVBبیشتر است و عامل شروع سرطان پوست است.

حدود ۹۰ درصد از تابش UVB توسط ازون (Ozone)، بخار آب، اکسیژن و دی اکسید کربن جذب می شود. ازون بزرگترین جذب کننده UVB است و شدت UVB در سطح زمین به طور تنگاتنگ وابسته به میزان ازون موجود در جو و ضخامت لایه ازون است. طول موج UVB بین ۲۸۰ تا ۳۱۵ نانومتر است.

 UVC

UVC مضرترین نوع تابش بین سه شاخه تابش فرابنفش است، اما توسط لایه ازون حذف می شود و به سطح زمین نمی رسد. اگرچه، آسیب مداوم به لایه ازون توسط CFC ها (chlorofluorocarbons) و گازهای halonممکن است به تابش UVC اجازه دهند تا به سطح زمین برسد.

این مساله به علت نازک شدن لایه ازون یک مشکل بالقوه در استرالیاست. طول موج UVC بین ۱۰۰ تا ۲۸۰ نانومتر است.

 شاخص UV

سازمان بهداشت جهانی (WHO) با همکاری برنامه زیست محیطی سازمان ملل متحد (UNEP)، سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، کمیسیون بین المللی حفاظت در برابر تابش غیر یونیزه (ICNIRP) و اداره فدرال حفاظت در برابر تابش آلمان (Bundesamt fur Strahlenschutz)شاخصی را برای اندازه گیری میزان تابش فرابنفش معرفی کرده است. این شاخص عددی بین ۰ تا +۱۱ است که سطح تابش فرابنفش خورشیدی در سطح زمین را در زمانی خاص مشخص می کند و نمایانگر میزان عوارض تابش UV است بر سلامتی انسان. این شاخص عددی در ۵ منطقه، طبقه بندی می شود:

محدوده ۰ تا ۲٫۹ – پایین (Low): در این حالت خطر بسیار کم است و نیازی به استفاده از وسایل حفاظت کننده نیست، مگر اینکه شخص حساسیت خاصی به UV داشته باشد.

محدوده ۳ تا ۵٫۹ – متوسط (Moderate): در صورتی که عدد آن به محدود پایین نزدیک باشد، حفاظت خاصی لازم نیست. در غیر این صورت باید از عینک آفتابی، کلاه و کرم ضد آفتاب SPF 15+ استفاده کرد.

محدوده ۶ تا ۷٫۹ – بالا (High): در این حالت خطر جدی آسیب به پوست و چشم وجود دارد. علاوه بر موارد ذکر شده در مورد قبل، لباس ها نیز باید در برابر نفوذ UV مقاوم باشند.

محدوده ۸ تا ۱۰٫۹ – خیلی بالا (Very high): در این حالت باید از کلاه لبه دار بزرگی استفاده کرد تا سر، صورت، چشم ها، گردن و شانه ها را در سایه قرار دهد. دست ها و پاها را می توان با لباسهای مقاوم پوشاند. برای پوست هایی که در هر صورت در معرض تابش هستند هم باید از کرم با SPF 30+ استفاده کرد.

محدوده ۱۱ به بالا – شدید (Extreme): این تابش می تواند آسیب بسیار جدی به سلامتی وارد کند. باید سعی کرد تا زمان پایین آمدن شاخص UVاز آفتاب دوری کرد. تمام حفاظت های مورد قبل لازم است و علاوه بر آن باید تا آنجاییکه امکان دارد در سایه فعالیت کرد.

برخی از نقاط دنیا مثل یک سوم شمالی استرالیا (شمالی تر از بریزبین)، قسمت های جنوبی ایالات متحده (کالیفرنیای جنوبی، آریزونا، نیومکزیکو، تگزاس، لوییزیانا، می سی سی پی، آلاباما، جورجیا و فلوریدا) بیشترین احتمال داشتن شاخص UV متوسط به بالا در طول سال را دارند که این مساله استفاده از حفاظت کننده ها را در این مناطق ضروری می کند.

در مناطق ذکر شده در استرالیا و در فصول آفتابی سال، شاخص UV در ساعات ۱۰ تا ۱۶ بالاست و توصیه می شود حد الامکان از فعالیت زیر آفتاب اجتناب شود و کودکان را از بازی زیر نور آفتاب بر حذر داشت.

وبسایت هایی مثل این یا این و از همه بهتر آ‍ژانس حفاظت تابشی و ایمنی هسته ای استرالیا در استرالیا میزان تابش UV  را اعلام می کنند و آن را برای روزهای بعد پیش بینی می کنند. اگر ساکن استرالیا هستید، بازدید روزانه از این وبسایت ها را در نظر داشته باشید. 

ادامه دارد…


صفحه فیس بوک «صدای استرالیا» را لایک کنید تا از آخرین به روز رسانی‌های سایت مطلع شوید.

گردشگری در استرالیا اطلاعاتی به زبان فارسی در خصوص نقاط دیدنی استرالیا به شما ارائه می‌کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *